headerbg bl

Project Zwinsteek Zonder Grenzen

Het project Zwinstreek Zonder Grenzen is opgericht om nieuw leven te blazen in samenwerking op het gebied van cultureel erfgoed over grenzen heen specifiek in de zwinregio.

Het project is het startpunt om te komen tot een duurzaam grensoverschrijdend netwerk op het gebied van cultureel erfgoed waarin toekomstige partners elkaar snel vinden en samen projecten kunnen realiseren waardoor de Zwinregio beter ontsloten wordt.

Het project is officieel gestart op 1 september 2018 door de samenwerkende partners: RAAKVLAK, Provincie West-Vlaanderen, Stichting Cultureel Erfgoed Zeeland in samenwerking met RAAP België en Edufact Advies in Erfgoed en met subsidie van Euregio Scheldemond. Nathalie de Visser is de Erfgoedcoördinator en eerste aanspreekpunt voor het project.

figuur 02Erfgoedcoördinator Nathalie de Visser presenteert een poster op het Zwincolloquium in Brugge

De Zwinstreek bestaat uit vijf gemeenten: Knokke-Heist, Damme, Sint-Laureins en Maldegem in Vlaanderen en Sluis in Nederland. Het gebied wordt gekenmerkt door een landschap van polders aan de kust met dekzand en cuesta’s in het achterland. De naam “Zwin” komt van het middeleeuwse “Sincfal”, de zeearm die in de middeleeuwen tot aan Brugge liep en waarlangs verschillende havens gelegen waren. De Universiteit Gent voert momenteel een groot onderzoek uit naar de verdwenen middeleeuwse havens langs het Zwin. Het natuurpark Het Zwin ligt voor een groot deel in Vlaanderen en op Nederlands grondgebied. Het Zwinpark is afgelopen jaren heringericht: meer natuur, een nieuw bezoekerscentrum en een groot stuk land werd opgeheven voor schorren en slikken. De zeedijk ligt nu meer naar het zuiden landinwaarts.

 Niet enkel natuur is in deze streek alom vertegenwoordigd, maar ook vele cultuurhistorische elementen gaande van de prehistorie tot en met de Tweede Wereldoorlog. Het landschap is hier op sommige plaatsen nog goed ‘leesbaar’ voor de historicus onder ons. En die zijn er gelukkig!

Het project ‘Zwinstreek Zonder Grenzen’ heeft een driedubbele betekenis. In de eerste plaats gaat het direct om een interactie over de landsgrenzen heen. Aan beide kanten van de grens worden projecten uitgevoerd, maar wordt weinig samengewerkt. Het project heeft de ambitie om partijen weer tot elkaar te laten komen, projecten op elkaar af te laten stemmen en over hoe je projecten aanpakt van elkaar te leren. Op zich een simpel idee, maar omdat werkwijzen bij instanties anders gestoeld zijn, is dat in de praktijk niet altijd zo eenvoudig.

Een tweede idee is om letterlijk boven de grenzen uit te stijgen en met name op het gebied van erfgoed de uitdagingen in het gebied te vinden. Meer ondernemers op het gebied van cultureel erfgoed zijn welkom! Een streek waarin toeristenmagneten als Brugge en Sluis liggen, moeten het achterland meer gaan benutten. Zoals de Friese meren nu door het leven gaan  “Amsterdam Lake District” is het niet ondenkbaar dat het natuurpark straks onder de naam “The Salt Marshes of Bruges” worden bezocht door avonturiers. Maar ook het nieuw leven inblazen van oude (verloren) ambachten hoort hierbij.

figuur 03Het nieuwe bezoekerscentrum van het Zwin Natuur Park in Knokke-Heist (Bron: visitflanders.com).

Een derde luik is the global message. Dit gaat over de invloed van andere culturen in de Zwinstreek. Dat is heel breed van de, Romeinen, Vikingen, tot in de late middeleeuwen (Hanze, Baltische Zee), Nieuwe tijden (Spanjaarden, Fransen) en Nieuwste tijden (Canadezen, Molukken, arbeidsmigranten)

Het project omvat vijf concrete acties die binnen een jaar gerealiseerd moeten zijn. En zal de basis zijn voor een publieksvriendelijke ontsluiting en een verdere vermarkting en toeristisch-recreatieve ontwikkeling van het gebied.

Actie 1: Organiseren erfgoedactiviteiten in ‘Week van de Zwinstreek’

De Week van de Zwinstreek wordt sinds 2017 in de derde week van september georganiseerd om publiek te laten genieten van al de natuur en streekgebonden producten in de regio. De eerste en tweede editie waren vooral gericht op natuurbeleving. In de Week in 2019 zullen diverse erfgoedactiviteiten op de agenda staan. Te denken valt aan een pop up ambachtenlab, een hardloopparcours langs culturele sites, een dialectenavond, en vele leuke dingen waarbij jonge gezinnen de doelgroep zijn.

Actie 2: Organiseren van een populairwetenschappelijk Zwincongres

Aan de hand van korte presentaties, workshops, een speakerscorner en voor een brede doelgroep lokale heemkundigen, ondernemers en andere belangstellenden wetenschappelijke resultaten beschikbaar stellen voor ontsluiting van de zwinregio.

Actie 3: Opstarten van een Erfgoeddatabank

Het maken van een databank met open source module met historische en landschappelijke waardevolle erfgoedelementen die als ‘historisch-landschappelijke onderlegger’ voor alle toekomstige erfgoedacties en toeristische ontsluiting kan dienen. We beginnen hier één onderwerp die de ruggengraat van het landschap vormt, de dijken. In de toekomst zal dit worden uitgebouwd met andere bekende erfgoedsporen. Als ondergrond wordt een combinatie gemaakt van het AHN en DHM en de inhoudelijke kennis wordt gedeeld via Wikipedia.  

figuur 04Dijkendatabank van de Zwinstreek

Actie 4: 3D-visualisatie van de verdwenen Zwinhavens

Het archeologisch en landschappelijk onderzoek van de Universiteit Gent heeft veel informatie opgeleverd over de verdwenen middeleeuwse Zwinhavenstadjes Monnikerede (B), Hoeke (B) en Sint-Anna ter Muiden (NL). Een high-tech vertaling van deze resultaten naar een volledige driedimensionale ervaring is wat het publiek vraagt.

figuur 05Schets van het zwingebied in de middeleeuwen met de verdwenen zwinhavens Monnikerede, Hoeke en Mude (Bron: Trachet et all 2015)

 Actie 5: Grensoverschrijdend Erfgoed Netwerk Zwinstreek 

Partners en stakeholders worden geïnformeerd over actuele en toekomstige projecten aan de hand van themagerichte ontmoetingsdagen. Een levend netwerk is het uiteindelijke doel van het project.

 Contactgegevens:

Emailadres: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Volg ons op Facebook: https://www.facebook.com/Zwinstreekzondergrenzen/

Afdrukken E-mailadres

HoofdpuntenInterresante rubriekenZoekenAndere informatie
Startpagina
Activiteiten
Nieuws
Gastheerschap
Musea in de Zwinregio
Kustmusea
Geschiedenis
Reecz
Publicaties heemkunde
Tijdslijn
Bibliotheek
Europese projecten
Contact
Copyright © 2019  - Zwinstreek.eu - Alle rechten voorbehouden.